Efsanevi 5 element mi bulundu?

2008 yılında Ibex uzay aracı, güneş rüzgarının yıldızlar arası uzaydaki soğuk gazlarla çakıştığı sınırda, bilimsel çalışmalar yapmak amacıyla NASA'da tarafından uzaya fırlatıldı. Dünya'nın 321 bin 854 kilometre uzağında çalışmalarını sürdüren, kısaca İbex ''Interstellar Boundary Explorer'' (Yıldızlar Arası Sınır Kaşifi) adı verilen araç, Güneş Sistemi'ne giren parçacıkları belirliyor ve dağılım haritasını çıkarıyor. Şimdiye kadar pek çok keşfin yapılmasını sağlayan IBEX'in son buluşu belki de bildiğimiz pek çok şeyi değiştirecek.

IBEX, son keşfinde dış galaksilerden Güneş Sistemi'ne giren ve yaşamın oluşması için temel elementleri taşıyan bir madde tespit etti. Maddenin, yıldızlar, gezegenler ve Dünya’daki yaşamın oluşmasını sağlayan oksijen, helyum, hidrojen ve neon elementlerini içerdiği ve evrenin herhangi bir köşesinden gelmiş olabileceği belirtildi.
Maddenin içeriğini oluşturan elementlerin, süpernova patlamasıyla yok olan yıldızların galaksinin dört bir yanına saçılmış parçacıkları olduğu ifade edildi. Süpernova patlamasıyla ortaya çıkan madde, yıldızlararası rüzgârlar sayesinde Güneş Sistemi’ne kadar sürüklendi.

ABD Ulusal Havacılık ve Uzay Dairesi’nin (NASA) Güneybatı Araştırma Enstitüsünden David McComas, “Güneş Sistemi’ne yabancı olan yıldızlararası bu maddenin iyi analiz edilebilmesi, galaksinin geri kalanı hakkında yeni bilgiler edinebilmemiz adına büyük önem taşıyor” dedi.

OKSİJEN ATOMLARI NEREDE?
Samanyolu Galaksisi’nin bilinmeyen bir köşesinden gelen madde üzerindeki ilk analiz IBEX uydusu tarafından gerçekleştirildi. Maddenin içeriğindeki elementlerin birbirlerine oranlarını tespit eden uydu, maddenin içinde her 20 neon atomuna karşılık 74 oksijen atomu bulunduğunu tespit etti.  Normalde, Güneş Sistemi’nde her 20 neon atomuna karşılık 111 oksijen atomu bulunuyor.

BEŞİNCİ ELEMENT EFSANESİ
Tarih boyunca tüm uygarlıklarda dünyayı var eden 4 element/madde olduğu kabul edilir, ateş, hava, toprak, su. Buradaki element kavramı kimyadakinden farklıdır ve daha çok "temel unsur" gibi bir anlamda kullanılır. Dört elementin dışında bazı antik uygarlıklar ve mitolojide ayrı bir 5. element olduğu varsayılır. Beşinci element yaşamın özünü, esansını taşıyan bildiğimiz maddelerden farklıdır (Quintessence) ve ulvi bir varlıktır. Ünlü Yunan filozof Plato ya da diğer adıyla Eflatun, Timaeus kitabında bu 5. elementten "Aether" (bazı Türkçe kaynaklar ether olarak geçer) adıyla bahseder ve "Tanrı aetheri galaksiyi yaratıp şekillendirmek için kullandı" der.

Plato'nun öğrencisi Aristo da öğretilerinde 5. elemente yer verir. İyonya filozofisinin de etkisiyle aetheri normal maddelerin özelliklerine sahip olmayan (sıcak, soğuk, katı, sıvı gibi) bir bilinmez olarak anlatır.

Antik Hint öğretilerine ait Sanskritçe kaynaklarda 5. element, Akaşa olarak isim bulur. Akaşa diğer dört elementi; Vayu (hava elementi), Tejas (ateş elementi), Apas (su elementi) ve Prithivi (toprak elementi); meydana getiren ana madde olan beşinci elementtir.

Yine antik simyacılara göre ether vardır ve beşinci elementtir. Diğer maddelerle mükemmel kaynaşma özelliği vardır ve bilenen anlamda hiçbir madde grubuna girmez. Onlara göre beşinci element aynı zamanda  beden ile ruh arasında da aracılık görevi görmektedir.

Ortaçağda filozoflar, simyacılar ethere diğer maddelerin yoğunluğunu değiştirebilecek özelliğe sahip olma gücü atfetmişlerdir.

skunt@haberturk.com